Vestingwerken Den Bosch
’s-Hertogenbosch staat bekend als één van de best bewaarde vestingsteden van Nederland en biedt bezoekers een kijkje in het rijke verleden van de stad. Stap binnen in een wereld van historische verdedigingswerken, waar muren, bastions en grachten verhalen vertellen van een stad die eeuwenlang strategisch belangrijk was.
Vandaag de dag kun je op verschillende plekken in de stad nog de overblijfselen van deze vestingwerken bewonderen. Elk element van de oude verdedigingslinie vertelt zijn eigen verhaal en biedt een unieke blik op het leven en ontwikkeling van Den Bosch tijdens tijden van oorlog, beleg en vrede.

De Citadel
Dit imposante fort, gebouwd na de inname van de stad in 1629, staat ook wel bekend als de Peperbus. Het diende niet alleen om Den Bosch te beschermen tegen vijanden, maar ook om de bewoners van de stad onder controle te houden. De Citadel is nog steeds een blikvanger en geeft een goed beeld van de militaire macht die Den Bosch ooit kende. Op dit moment is het Brabants Historisch informatie Centrum gevestigd in de gebouwen.
De Bastions
De bastions van Den Bosch waren essentieel voor de verdediging van de stad. Bastion Oranje is het best bewaarde en volledig gerestaureerde bastion. Hier kun je naar binnen bij Het Bastionder, een ondergronds bezoekerscentrum dat de geschiedenis van de verdedigingswerken tot leven brengt. Of het Bolwerk St Jan waar je nog altijd lekker kan eten.
Bastion Maria en Bastion Vught zijn ook nog zichtbaar, hoewel je deze niet van binnen kunt bezoeken. De restanten laten goed zien hoe deze bastions de stad beschermden tegen vijanden.


De Binnendieze
Deze verborgen waterwegen, ooit cruciaal voor de verdediging en watervoorziening, vormen een unieke kijk naar de stad. Tijdens een rondvaart ontdek je niet alleen de functie van het water in de vestingwerken, maar ook de prachtige, soms verborgen delen van de stad.
De Stadsgrachten en Het Bossche Broek
De grachten rond Den Bosch dienden als verdedigingslinie en zijn nog steeds zichtbaar. Je kunt langs de grachten wandelen of een rondvaart maken om de vestingwerken vanaf het water te ontdekken.
Het Bossche Broek, net buiten de stad, werd vroeger onder water gezet om vijanden tegen te houden. Vandaag de dag kun je er wandelen of fietsen, terwijl je geniet van het uitzicht op de stad en de natuur.


De vestingwerken van Den Bosch vormen een levenstestament van de stads strategische geschiedenis en militaire verdediging. Van de imposante Citadel tot de grachten en unieke plek tussen natuurgebieden, 's-Hertogenbosch biedt een unieke kans om meer te leren over hoe de stad zich door de eeuwen heen heeft verdedigd. Of je nu door de historische binnenstad wandelt, de Binnendieze verkent of het Bossche Broek ontdekt, je waant je in het verleden van deze prachtige vestingstad.
Voor meer informatie kun je terecht op erfgoedshertogenbosch.nl of binnenlopen bij de Stadswinkel op de Markt, waar onze vrijwilligers je graag verder helpen met je vragen over Den Bosch.

Bastion Maria
Bastion Maria in 's-Hertogenbosch is een rustig stadsparkje direct in het centrum, langs de Westwal en de Dommel.

Bastion Oranje
Vlakbij het centrum van ’s-Hertogenbosch bevindt zich het Bastion Oranje, het laatste bastion dat aan de vesting 's Hertogenbosch werd toegevoegd. Vandaag kan je in het Bastionder een duik in de verleden nemen. Volg er een rondleiding en bezichtig de 500 jaar oude stadsmuren met schietgaten of geniet van het park en een uniek uitzicht over het prachtige natuurgebied het Bossche Broek.

Bastionder
Oog in oog staan met 500 jaar oude stadsmuren met schietgaten, ervaar het spectaculaire uitzicht over natuurgebied het Bossche Broek en hoe zat het ook al weer met dat stoere maar onbruikbare kanon? Luister naar het verhaal dat gaat over kogels en vogels. Welkom in het Bastionder, het ondergrondse informatiecentrum over de krijgsgeschiedenis van 's-Hertogenbosch en het landschap van het Groene Woud.

De Citadel
Op loopafstand van de binnenstad ligt de Citadel, een voormalig fort. Dit fort was bedoeld als verdediging van de stad. Het werd aangelegd tussen 1637 en 1645 in de tijd van Frederik Hendrik.